2022年6月29日 星期三

Piáⁿ-kóe iā sī Kóe-piáⁿ

 Gín-á--e sî tòa tī chng-kha bô siáⁿ-mih sì-siù-á thang chia̍h, sī-tōa-lâng na khì ke-á bé cha̍p-hè tó-tńg lâi,ū tang-sî--a ē sūn-sòa bé âng-tāu-piáⁿ chò tán-lō͘. Khòaⁿ-tio̍h sī hoaⁿ-hí kah bē-kò͘-tit, kháu-bī ū âng-tāu-á、khu-lín-mù、chhài-pó͘-bí lóng chin hó chia̍h, hit sî-chūn góa siōng ài chia̍h sī khu-lín-mù--e. Hó chia̍h kah   ê ta̍k-chi̍h. Kok-tiong  liáu-āu cháu khì Tâi-pak tha̍k-chheh, tī chia ê tông-chhong--e lâi chū Tâi-oân choân-kok lâm-pak jī-lō͘ kóng tio̍h 「âng-tāu-piáⁿ」ū lang kiò chò 「chhia-lián piá 」「khak-á piáⁿ」「kho͘-á-kóe」kah「kóng-á kóe」,góa chng-kha sông lâi kàu  gō͘-hoe-cha̍p-sek tōa to͘-chhī, ta̍k-ê sī kóng kah chhùi-kak choân pho, góa sī thiaⁿ kah gōng-sîn gōng-sîn.

Chhut-gia̍p liáu-āu, chiâⁿ hó-káu-ūn tī Hoa-liân ki-tiûⁿ chò siáu-iâ-peng ū tang-gōa ê sî-kan, thè-ngó͘ chêng thiaⁿ chāi tī lâng Păng-chà(pangcah/a-bí-cho̍k) te kóng 「âng-tāu-piáⁿ 」kiò chò 「băn-jiù」,chiaⁿ hoa siūⁿ tio̍h A-má bat thê-khí ji̍t-pún sî-tài ê tiⁿ-lō͘ tiám-sim 「tăi-ko͘-băn-jiù」tō sī 「âng-tāu-piáⁿ」siūⁿ bē kàu "âng-tāu-piáⁿ" ū chià-chē  chióng kiò hoat. Tâi-gí si̍t-chāi chin sim-sek.

Chòe-kīn tī chhù-chêng ê sè-sè--e ê chhài-hn̂g-á chéng chi̍t chông Jū-khi-nī(zucchini), chin hó chèng bô gōa kú tō ē tàng siu-sêng, kòe-khì ê keng-giām chit chióng koe ē tàng siu kun-nā/kúi-nā ko͘ goe̍h. téng nn̄g lé-pài bán tē it tiâu  Jū-khi-nī , gún tau tōa bi-lú iōng tē-it tiâu koe pìⁿ chit--e-a kah Tâi-oân ū liân-chiap ê sin liāu-lí. I kā Jū-khi-nī chhè chò si kō nn̄g-chiap, iōng Hang-âng-tāu-piáⁿ-ki lōe/lo̍h hang, hang--khí-lâi gōa-hêng kah âng-tāu-piáⁿ kāng-khoán, chia̍h--khí-lâi nā Hân-kok ê hái-sán chian-piáⁿ. Chit chióng  bô iōng mī-hún hang chhut lâi--ê「âng-tāu-piáⁿ」 m̄ chai beh a hō chò Piáⁿ iā sī Kóe ?


餅粿

囡阿e時,蹛佇庄腳無啥咪四秀阿通食,序大人若去街阿買雜貨

倒軫來有當時阿ē順紗買紅豆餅做等路,看著時









2022年5月2日 星期一

2022年5月1日 星期日

路

 when the path is beautiful,let us not ask where it leads.

當路很美時,我們不要問它通向何方。


2022年4月15日 星期五

斑長

*pan-tiúⁿ*(pian-siá kó͘-sū)

pan-tiúⁿ tī hoa-lian chò-peng thè-ngó͘ liáu , sì-ge̍h tiong khiâ chi̍t-chiah iá-lông-á 125 ê ŏhto-bái khì hoân-tó, lâi kàu Tong-káng thiaⁿ-kóng tng-leh phah-bē kin-nî tē-it chiah o͘-àng-chhǹg tāng-liōng 210.6 khĭ-lō sin-tn̂g 208 kong-hun, lō͘-bé hō͘ Tong-Káng ka-tin hái-sán tiàm iōng múi khĭ-lō 10100

 kho͘ , phah-bē chóng-kè 212 bān 7060 kho͘ , pan-tiúⁿ siūⁿ kóng kì-jiân lâi kàu-chia , mā ài lâi-khì in tiàm kau-koan chi̍t-ē. Kàu tiàm mn̂g-kháu sí-m̄-sí khì pòng-tio̍h o͘-chí-sáng chhōa chhi-á.

pan-tiúⁿ hoah chi̍t-siaⁿ o͘-chí-sáng , o͘-chí-sáng mā chhoah-chi̍t-tiô. 

o͘-chí-sáng kóng : pan-tiúⁿ ah lí sī chhōe bô thâu-lō͘ , cháu-lai beh chò kiâⁿ-chûn lâng nih--

pan-tiúⁿ pûn-chi̍t ē ke-kui kóng " m̄ sī lah,góa sī choan-kang lai pio o͘-àng-chhǹg --e chi̍t khĭ-lō pio chi̍t-bān pio bô-tio̍h.káng"

o͘-chí-sáng káng " hó-á-lah, mài-kó phùi-á , kiâⁿ--lah góa chhiáⁿ "

Soah-lō-lai, chia̍h o͘-àng-chhǹg tāi-chhan, 

pan-tiúⁿ lim Tâi-oân bí-lú, o͘-chí-sáng lim sá-keh

chia̍h o͘-àng-chhǹg sa-si-mi̍h ùn oa-sa-bī 

nn̄g-ê lim kap ma-se-ma-se 

pan-tiúⁿ kóng " o͘-chí-sáng lí kin-á-ji̍t chhōa ē chhi-á kah chìn-chêng --e

bô-kâng o͘h , chit-e khá iù-khí mā khá súi.

o͘-chí-sáng káng: " khàu chham --ă, chit-e sī goán tāi-hán cha-kiáⁿ."

pan-tiúⁿ káng: " pháiⁿ-sè phái-sè.....Sit-lé--lah-- tiūⁿ-lâng-pah-- "


soat-bêng: 

1.pan-tiúⁿ in-ûi móa-bīn choân o͘-pan só͘-ī ta̍k-ke lóng kiò pan-tiúⁿ.

2.o͘-chí-sáng in-ûi seⁿ-liáu khá chhàu-lāu kó chá-chhio só͘-ī ta̍k-ke kiò o͘-chí-sáng


 **斑長**(編寫古事)

斑長佇花蓮做兵退伍了,4月中騎一隻野狼仔125 ê 歐逗麥去環島,來到東港聽講當列拍賣第一隻 *烏o͘-甕àng-串chhǹg(黑尾魚)重量 210.6 kĭ-lō(公斤)

,身長208公分路尾hō͘(由)東港佳珍海產店用múi(每)kĭ-lō 10100元,拍賣總價為212萬7060元,他想講既然來到佳,馬愛來去店交觀一下,到店門口死莫死去磅對歐基桑聚7。

斑長喊一聲:歐基桑,歐基桑他麻蔡一跳。

歐基桑:你是揣無頭路,想欲來做行船人nih.

斑長吹一下雞胿: "不是啦,我專工落下東港標o͘-àng-串chhǹg 1公斤標1萬標無中" 歐基桑講「免傷心行,我請」

續落來,點烏甕串大餐

斑長啉台灣米魯,歐基桑啉沙客

食烏甕串沙西米慍哇沙味

斑長看歐基桑啉呷馬西馬西

道問歐基桑講今仔日這个7-á甲前彼下 bô-kâng ,這e(位)看起來卡水麻卡少年

歐基桑講:哭參啦、這是阮大查囡。

斑長回失禮:歹勢、歹勢⋯仗人爸-á

^_^華語說明:

*斑長是外號因為臉生很多黑斑。

*歐基桑是職業士官長年齡比斑長多約10歲,是臉看起來比較成熟男,卡早丘(指早婚)大家都叫他歐基桑。

*南部人講話尾音常常會有尾音「nih」

*雞胿ke-kui: 吹牛

*台語中有很多字源自日語音變台灣腔,尤其是工夫(技術)界專業術語目前大都是源自日語,百年來這些都是台語ê一部分。雖然源自日語但意思有些完全不同 「黑鮪魚」在東港稱為「烏甕串」台語中習慣把鮪魚稱為「土露thó͘-lŏ/to-ro」,整條鮪魚口感最好的部位日語叫做「大トロ/おおとろ」(OOTORO)但是鮪魚日語叫做(まぐろ/maguro),指整條鮪魚的意思。

歐逗麥ŏhto-bái(機車)米魯bĭ-lú(啤酒),沙客sa-khè(日本清酒sake),沙西米sasi-mí(生魚片),哇沙味oasa-bī(芥末),

*「馬西馬西 」來自原住民語(南島語)

*丈人爸tiūⁿ-lâng-pâh(岳父)





























2022年4月11日 星期一

Dust storm




 來到沙漠地區,透世人thâu-chi̍t-pái(頭一次) tú-tio̍h(遇到)強力的風飛沙,人 giōng-giōng-boeh(差一點)予風吹去,好里佳在是帽啊予風吹去半空中,人趕緊 bih(躲) 入去hō͘-te-luh(hotel)等差不多有2點外鐘,風變細出來hip一張阿相片,報平安。

Lâi kàu soa-bo̍k tē-khu, thàu-sì-lâng thâu chi̍t-pái tú-tio̍h kióng-le̍k ê hong-poe-soa, lâng giōng-giōng-beh hō͘ hong chhoe-khì, hó-lí-ka-chāi sī bō-á hō͘ hong chhoe-khì poàn-khong tiong, lâng kóaⁿ-kín bih ji̍p khì hō͘-te-lú(Hotel) tán chha-put-to nn̄g-tiám gōa cheng, hong piàn sè hip chi̍t-tiuⁿ siong-phìⁿ pò pêng-an.

》相片風變細,藍色的天變phú-sek(灰色)日頭予風飛沙Cha̍h-tiâu-leh(遮掩)尾張風飛沙警報。

>> siong-phìⁿ hong piàn-sè hong piàn-sè,nâ-sek ê thiⁿ piàn phú-sek, ji̍t-thâu hō͘ hong-poe-sa cha̍h-tiâu-leh bóe-tiuⁿ hong-poe-sa kèng-pò.